Knez Miloš – Gospodar i Ustavotvorac


slikar Uroš Knežević - 1835. godina

slikar Uroš Knežević – 1835. godina

Od junaka Prvog srpskog ustanka – do nalogodavca za Karađorđevo ubistvo, od spasioca i zaštitnika srpskog naroda nakon sloma ustanka – do prekog vladara, od turskog vazala – do vođe i godinama slavljenog „oca nacije“, od nepismenog čoveka – do osnivača Narodne biblioteke, Miloš Teodorović Obrenović je ušao u mitologiju i istoriju srpskog naroda.

Ostao je zapamćen kao vešt vladar koji je, čuvajući svoje pozicije, uradio dosta i za svoj narod i Srbiju. Za njegovo ime vezano je ukidanje feudalizma i stvaranje novog društvenog sloja – slobodno seljaštvo. Tokom prve vladavine postao je najbogatiji čovek u Srbiji i jedan od najbogatijih na Balkanu, ali je živeo tako vodeći računa o svakom dinaru. Osnivač je dinastije Obrenović dobivši dostojanstvo naslednog kneza – „baš kneza“. Protiv njegove autokratije dizane su mnogobrojne bune, ali je uspevao da se održi na vlasti davajući određene ustupke. Jedan od takvih ustupaka je i donošenje liberalnog „Sretenjskog Ustava“ proklamovanog na Skupštini u Kragujevcu 1835. godine. Taj dokument stvaran po ugledu na francuske ustavne povelje i belgijski ustav predstavljao je napredni zakon, pa je zato bio trn u oku velikim silama: Austriji, Rusiji i Turskoj. Ne žaleći, jer nije bio ni po njegovoj volji, Miloš ukida ovaj Ustav, ali je promenio svoj način vladavine – nije sam sudio, ukinuo je torturu i monopol trgovine solju. Nakon tri godine donosi novi, takozvani „Turski ustav“ kojim je razdvojena upravna i sudska vlast i postavljeni temelji ustavnobraniteljskog režima.

Neprestano pod pritiskom spolja, ali i iznutra, Miloš biva prognan iz Srbije i živi u igznanstvu devetnaest godina, ali se neprekidno trudi da povrati svoju vlast, što mu, sticajem okolnosti, pred smrt i polazi za rukom. Tokom kratkotrajne druge vladavine progonio je odgovorne za svoje izgnanstvo, ali je dopustio i usvajanje Zakona o skupštini čime je ustanovio temelje parlamentarnog sistema.

Umro je u svom Dvoru u Topčideru. To je danas muzej koji svedoči o početku državnosti Srbije.

 

 

Vaši komentari

You may also like...

2 Responses

  1. Milovan Cicvarić Milovan Cicvarić каже:

    Ovde kod mene u susednom selu Ravni postajao je hrast za koji se kaze : Ispod ovog hrasta Karadorde je Mihaila Radovica i Milosa Obrenovica proglasio vojvodama. A pripoveda se da je Milos bio i buljubasa kod Mihaila Radovica iz sela Ravni ispod Zlatibora.

    • Stojan Matić Stojan Matić каже:

      Šta god da je bio, šta god da je radio, on je možda jedini od vojvoda koji posle propasti Prvog ustanka nije pobegao iz Srbije! Karađorđe, prodao imanje Turčinu, verovatno i njegove vojvode, pa sa familijama preko Save u dušmansku Austriju. Zaboravili na Srbiju – spašavanje dukata je važnije od svega.